Je weet het allemaal echt wel al. Maar waarom blijft het dan soms zó ingewikkeld?

Leven met een chronische ziekte - waarom wéten niet altijd genoeg is.

Je weet inmiddels waarschijnlijk best veel.

Je leeft immers al een poosje op die manier, hebt al wat ervaring opgedaan, je hebt al wat begeleiding gehad en misschien wel boeken of podcasts gelezen over de dingen waar je tegenaan loopt.

Je weet dat je je grenzen moet bewaken. Dat je niet steeds over je eigen grenzen heen kunt gaan. Dat rust nemen belangrijk is. Dat je naar je lichaam moet luisteren. Dat je niet alles hoeft te doen. Dat je “nee” mag zeggen. Misschien weet je zelfs precies wat je zou moeten veranderen.

Je neemt je voor om het rustiger aan te doen en een paar dagen later zit je alweer midden in een te intensieve dag. Je neemt je voor om het nu toch écht te accepteren en voor je het weet ben je toch weer ontzettend boos of verdrietig op de situatie. Je voelt dat je eigenlijk over je grens bent, maar zegt toch ja: want je voelt je eenzaam, of het moet toch gebeuren? Je weet wel dat je niet alles zelf hoeft te dragen, maar vindt het ontzettend moeilijk om hulp te vragen of om iemand te vinden die het écht snapt.

Vaak wéét je veel dingen dus wel..

En toch lukt het niet altijd.

Weten is iets anders dan veranderen.

Als je leeft met een chronische ziekte of chronische klachten, kan het ontzettend ingewikkeld zijn om kennis over zelfzorg, grenzen en acceptatie ook daadwerkelijk toe te passen.

Ik denk daar regelmatig aan als ik mensen spreek met een chronische aandoening. Want volgens mij zijn dat de mensen die het hardste werken. Het hardste werken om nog iets van hun leven te maken. Om zichzelf te ontwikkelen, om het leven beter te maken, om goed voor zichzelf te zorgen.

Vaak hebben zij al ontzettend veel gelezen, geprobeerd en geleerd. Ze kennen de basis adviezen écht wel. Ze hebben misschien mindfulness of meditatie gedaan (of doen het trouw nog steeds elke dag), een cursus gevolgd, boeken gelezen of gesprekken gevoerd met verschillende hulpverleners.

En vaak komt dan de ‘en dan.. of de en nu? ‘ - vraag. Want dan komt het moeilijke, maar ontzettende belangrijke deel: kennis verandert niet automatisch je gedrag.

Omdat gedrag meestal niet zomaar gedrag is.

Achter het steeds over je grens gaan kan bijvoorbeeld de overtuiging zitten dat je pas waardevol bent als je iets bijdraagt. Of dat je anderen niet tot last wilt zijn. Achter perfectionisme kan angst zitten. Achter het niet kunnen rusten kan schuldgevoel zitten, of een onrustig hoofd, of een kritische stem die je nog het een en ander opdraagt. En achter moeite hebben met je veranderde leven kan (enorm veel) verdriet zitten om alles wat je bent kwijtgeraakt, of eenzaamheid, of een angst om er niet alles uit te kunnen halen.

Rust nemen klinkt heel simpel, maar als je verder kijkt dan simpel even gaan liggen, dan is “meer rust nemen” ineens helemaal niet zo'n eenvoudige opdracht.

En hetzelfde geldt voor accepteren. Dat klinkt heel simpel, maar hoe doe je dat dan? Waar start je? Wat is accepteren eigenlijk? Dat je niet meer verdrietig mag zijn? Dat je blij moet zijn? Dat je niet meer achterom mag kijken naar wat er was? Dat je moet stoppen met hopen? Dat je maar moet ‘leren leven’ met dat wat er nu is? Nee allemaal natuurlijk niet!

Maar de vraag blijft: Hoe ga je om met alles wat er bij deze ‘ogenschijnlijke’ simpele taak van acceptatie komt kijken?

Ik weet nog dat ik mezelf regelmatig vertelde dat ik vanaf nu beter naar mijn lichaam zou luisteren en dat ik niet meer verdrietig zou zijn als iets niet lukte, omdat ik wist hoe belangrijk het was om mijn grenzen te bewaken. Om vervolgens, zodra ik me iets beter voelde, meteen weer van alles te gaan doen.

Niet omdat ik niet wist wat verstandig was. Ik wilde gewoon zó graag weer even het gevoel hebben dat ik mijn oude leven leidde. Ik wilde zó graag weer even ‘Evelien’ zijn. En méédoen.

Ik kan je vertellen: Dit was echt niet een gebrek aan kennis. Er waren op dat moment gewoon meer dingen die belangrijk voor me waren.

Kortom:

Je moet niet alleen iets weten.

Je moet het ook leren voelen, verdragen en oefenen.

Dat zijn geen dingen die je oplost met een goede planning, of het lezen van een boek.

Veranderen betekent daarom ook niet dat je vanaf morgen alles anders doet.

Want misschien herken je het wel (ik had dit in ieder geval..). De uitspraken als: ‘Vanaf nu ga ik meer accepteren, me minder verzetten, of me niet meer zo’n druk maken over..’. Bijvoorbeeld..

Alleen vaak werkt het niet zo.

Het gaat vaak veel kleiner. En veel subtieler.

Verandering ontstaat niet doordat je eindelijk genoeg kennis hebt verzameld.

Maar doordat je jezelf steeds beter leert begrijpen en jezelf beter leert steunen. Nóg beter leert luisteren en reageren naar wat je lichaam en je hoofd je vertelt én vervolgens, stap voor stap, iets gaat doen.

En wat dat íets is, is voor iedereen anders.

Het leven van vandaag

Dat is ook waarom ik geloof dat een leven met een chronische aandoening niet alleen hoeft te draaien om klachten verminderen of herstellen.

Natuurlijk hoop je dat het beter wordt.

Natuurlijk mag je blijven zoeken naar behandeling en herstel.

Ik zou de laatste zijn die tegen je zou zeggen dat je dat niet moet doen, want ik wéét hoe belangrijk hoop op verbetering is.

Maar ondertussen is er ook een leven dat vandaag plaatsvindt.

En in dat proces kan het helpen als je de ‘standaard’ vraag kan laten verschuiven van: Hoe krijg ik mijn oude leven terug?

naar: Hoe kan ik, met mijn leven zoals het nu is, een leven creëren dat voor míj waardevol voelt?

En dat is helaas geen kwestie van de perfecte oplossing of het perfecte antwoord vinden. Het is iets wat je gaandeweg ontdekt. En vooral: iets wat je mag oefenen.

Iets wat ontstaat in een eerlijk proces mét je ziekte, mét je uitdagingen, mét jouw persoonlijkheid en mét je krachten en valkuilen.

En misschien is dat ook wel waarom het zo lastig is om dit allemaal alleen te doen.

Want als je er middenin zit en zoekende bent naar de oplossing of het antwoord, is het ontzettend moeilijk om van een afstandje te kijken. Je ziet misschien dat je wéér over je grens bent gegaan. Dat je wéér ja hebt gezegd. Dat je wéér zo boos of verdrietig bent geworden, terwijl je nu al zoveel effort hebt gedaan om dat een ‘plekje’ te geven.

Maar wat er precies onder zit, zie je niet altijd zelf. Want hoe al die dingen (denk aan je ziekte, je persoonlijkheid, je emoties, je grenzen, je krachten en je valkuilen) op elkaar inwerken, is ontzettend(!!) complex.

En dat is niet gek.

Soms helpt het daarom om iemand naast je te hebben die niet alleen vraagt “wat zou je anders kunnen doen?”, maar eerst samen met je onderzoekt: “Wat gebeurt hier eigenlijk met jou?”

Dat is eigenlijk waar ik met Chronisch Geluk steeds naar terug wil: niet nóg meer informatie geven over hoe je met een chronische aandoening zou moeten omgaan, kennis heb je in de loop der jaren vast al genoeg opgedaan.

Maar ik ga samen onderzoeken wat er bij jóu gebeurt.

Wat jij nodig hebt.

Waar jij tegenaan loopt.

Wat belangrijk voor je is.

En wat die grote begrippen als acceptatie en balans en geluk voor JOU betekenen.

En vervolgens oefenen we met kleine veranderingen die passen bij jouw leven.

Want omgaan met een chronische ziekte gaat niet alleen over klachten of herstel, maar ook over hoe je je leven vormgeeft met wat er vandaag is.

Dus voor vandaag wil ik je een klein stapje in deze richting meegeven.

Sta eens stil bij deze vraag:

Wat weet jij eigenlijk al lang, maar vind je nog steeds moeilijk om toe te passen?

Veel liefs,

Van mij

En... Herken je dat je veel weet, maar het toch moeilijk vindt om het toe te passen?

Op 1 oktober start mijn nieuwe online traject binnen Chronisch Geluk. We kijken daarin niet alleen naar wat je weet, maar vooral naar wat er bij jóu gebeurt en hoe je stap voor stap kunt oefenen met verandering die past bij jouw leven.

Er zijn op dit moment nog 4 plekken.

Meer informatie vind je hier: https://www.chronischgeluk.com/onlinecursus