Moet je je chronische ziekte wel accepteren?
(+ gratis werkblad om zelf eens mee aan de slag te gaan)
“Misschien moet je nu eens gaan accepteren dat je leven veranderd is.”
"Wanneer ga je het een plekje geven?"
Als je chronisch of langdurig ziek bent, is de kans groot dat je dit advies wel eens hebt gekregen. En eerlijk? Het roept waarschijnlijk direct weerstand op. Want hoe doe je dat eigenlijk: accepteren dat je lichaam niet meer meewerkt, je energie onvoorspelbaar is en je toekomst er heel anders uitziet dan je hoopte? Want laten we eerlijk zijn: een ziekte verandert vaak zoveel meer dan alleen je gezondheid.
Misschien mis je je oude leven. De spontaniteit, de vrijheid, de mogelijkheden. Misschien ben je regelmatig gefrustreerd omdat je lichaam niet meewerkt. Of voel je je schuldig tegenover anderen omdat je afspraken moet afzeggen of niet alles kunt doen wat je graag zou willen.
Als psycholoog gespecialiseerd in het omgaan met chronische ziekte begeleid ik mensen die leven met een chronische ziekte of langdurige gezondheidsklachten én ervaringsdeskundige weet ik hoe zwaar deze verwachting van acceptatie weegt. Veel van mijn cliënten voelen zich klemgezet door het woord acceptatie. Het klinkt alsof je er blij mee moet zijn, alsof je moet opgeven, of alsof het een knop is die je zomaar even omzet.
Maar acceptatie is geen eindbestemming waar je op een dag 'klaar' mee bent. Je hoeft niet alles in één keer te kunnen én je hoeft het ook niet makkelijk te vinden. Ik neem je graag mee in een stukje van dit proces om je een stapje verder te helpen, want mijn uitgangspunt is toch wel even wat anders dan het standaard advies.
Acceptatie betekent niet dat je blij moet zijn met je ziekte
We hadden het er net al over: Acceptatie is een woord dat regelmatig terugkomt wanneer je leeft met een chronische ziekte. Maar het is ook een woord dat weerstand kan oproepen. Want wat moet je dan precies accepteren?
Dat je niet meer kunt werken zoals vroeger? Dat je afhankelijk bent geworden van anderen? Dat je lichaam onvoorspelbaar is? Of dat je toekomst er anders uitziet dan je had gehoopt?
Soms kan acceptatie bijna voelen alsof je moet toegeven dat je het goed vindt hoe je leven is veranderd. Terwijl je misschien helemaal niet blij bent met je situatie. Of er zoveel zorgen zijn bijgekomen dat je niet eens weet waar je zou moeten beginnen.
Voordat ik verder ga wil ik graag voorop stellen: acceptatie betekent niet dat je blij moet zijn met je ziekte. Het betekent ook niet dat je moet stoppen met hopen op verbetering of dat je geen verdriet, boosheid of frustratie meer mag voelen.
Je kunt verlangen naar je oude leven en tegelijkertijd voorzichtig ontdekken wat er in je huidige leven mogelijk is. Je kunt balen van je beperkingen en toch genieten van een fijne middag met vrienden. En je kunt soms de ene dag beter omgaan met je situatie dan de andere dag, ook dat is heel menselijk.
Acceptatie is geen eindbestemming die je een keer bereikt en vervolgens nooit meer kwijtraakt. Het is iets waar je steeds opnieuw mee te maken kunt krijgen, bijvoorbeeld wanneer je klachten veranderen of je opnieuw tegen grenzen aanloopt.
Maak acceptatie kleiner: begin eens met 10%.
Ik wil graag iets met je oefenen: In plaats van jezelf af te vragen hoe je je hele situatie kunt accepteren, kun je eens proberen de vraag kleiner maken:
Als ik 10% meer acceptatie zou ervaren, wat zou ik dan anders doen?
Misschien zou je iets minder streng zijn voor jezelf. Misschien zou je een activiteit aanpassen in plaats van helemaal opgeven. Of misschien zou je jezelf toestaan om iets leuks te plannen, ook als je niet zeker weet hoe je je die dag voelt. Soms is acceptatie jezelf meer ruimte geven om gewoon even verdrietig of boos te zijn. Soms is acceptatie juist jezelf een ‘schop onder de kont’ geven, omdat je weet dat je je beter gaat voelen als je jezelf nu toch even ergens toe aanzet.
Wat het ook is: Het hoeft geen grote verandering te zijn. Juist kleine stappen kunnen helpen om weer wat bewegingsruimte te ervaren.
En wat het ook is, er is geen goed of fout. Én dat vind ik heel belangrijk om te benoemen. Acceptatie is voor iedereen anders, want iedereen heeft immers een ander leven en een andere persoonlijkheid.
Dáárom dat ook mijn traject met zoveel persoonlijke aandacht gepaard gaat. Wat voor jou acceptatie is, is dat voor iemand anders niet.
Het gaat erom dat je leert onderzoeken wat bij jou past. En dat kan per dag, week of situatie verschillen.
De juiste balans in de juiste context.
Een deelnemer aan Chronisch Geluk kwam tijdens een groepsbijeenkomst tot deze mooie conclusie. Het gaat niet om het vinden van één perfecte verdeling, maar om steeds opnieuw ontdekken wat je nodig hebt en wat op dat moment belangrijk voor je is. “De juiste balans bestaat alleen in de juiste context.”
Tijdens mijn begeleiding maak ik daarom grote thema's als acceptatie, balans en geluk concreet. Want wat betekent balans eigenlijk voor jou? Wanneer voel jij je gelukkig? Welke waarden zijn belangrijk in je leven? En wat heb je nodig om daar, binnen je mogelijkheden, invulling aan te geven?
Een deelnemer aan Chronisch Geluk beschreef haar ervaring als volgt:
"Het belangrijkste dat ik geleerd heb, is dat de grote thema's als balans, rust en acceptatie uit meerdere kleine stukjes kunnen bestaan, waardoor ze niet zo groot en onbereikbaar meer zijn.
Door de oefeningen te formuleren wat balans betekent, geluk en wat de belangrijkste waarden zijn, voelt alles veel dichterbij. Stukjes die behapbaar zijn en waar ik iedere dag aan kan werken. Elk moment kunnen kiezen voor iets dat nu wél mogelijk is en daarmee bouwen aan realistische ambities."
Wat ik mooi vind aan deze ervaring, is dat het niet gaat over een grote verandering of een oplossing voor alle problemen.
Het gaat over anders leren kijken. Over ontdekken wat voor jou belangrijk is en hoe je daar in kleine stappen ruimte aan kunt geven.
Misschien vind jij sociale contacten heel belangrijk, maar kosten ze je veel energie. Dan kun je onderzoeken hoe je contact kunt houden op een manier die bij je past.
Misschien mis je sporten, maar lukt het niet meer op de manier waarop je gewend was. Dan kun je onderzoeken welke vorm van beweging wel mogelijk is.
Of misschien is zelfstandigheid een belangrijke waarde voor je, terwijl je door je ziekte meer afhankelijk bent geworden. Dan kun je kijken op welke andere manieren je die zelfstandigheid toch kunt ervaren.
Je hoeft niet alles te kunnen wat je vroeger kon. Maar je kunt wel onderzoeken welke onderdelen van wat je belangrijk vindt nog steeds een plek kunnen krijgen in je leven. Want daarmee zorg je, ondanks alles, ervoor dat jij jou, 'jij' blijft voelen.
Want jij bent het belangrijkste in je leven!
Een chronische ziekte kan ervoor zorgen dat je leven steeds meer om je gezondheid gaat draaien. Je denkt na over je energie, je klachten, afspraken, medicatie en wat je wel of niet kunt. Misschien ben je voortdurend bezig met het voorkomen van een terugslag of het inschatten van hoe je je morgen zult voelen.
Dat is begrijpelijk. Je gezondheid heeft immers invloed op ontzettend veel aspecten van je leven.
Maar je bent meer dan je ziekte.
Je bent ook iemand met interesses, dromen, relaties, verlangens en plannen. Misschien wil je nieuwe dingen leren, op vakantie, een opleiding volgen, meer tijd met vrienden doorbrengen of gewoon weer ergens naar uit kunnen kijken.
Het wordt zo onderschat maar ook voor je gezondheid, je stressysteem en je ontspanningshormonen: Het is zó belangrijk om daar ruimte voor te blijven maken.
Dit betekent niet dat je je beperkingen moet negeren of altijd over je grenzen heen moet gaan. Het betekent wel dat je naast je gezondheid ook andere aspecten van je leven aandacht mag geven. Je mag je leven opnieuw vormgeven, sterker nog dát is nodig om je gelukkig te blijven voelen of weer gelukkig te gáán voelen. Om je weer jezelf te gaan voelen en te weten wie je nog bent en wil worden. Ondanks de situatie maar met realistische verwachtingen, ruimte voor teleurstelling en aandacht voor wat er wél mogelijk is.
En wie weet, misschien ontdek je onderweg wel nieuwe dingen die je belangrijk vindt.
Je hoeft niet eerst alles op orde te hebben
Als ik één ding zou willen meegeven aan mensen die leven met een chronische ziekte of langdurige klachten dan is het dit:
Wacht niet met leven totdat je gezondheid beter is.
Je hoeft niet eerst alles te accepteren. Je hoeft niet de perfecte balans te vinden. En je hoeft ook niet precies te weten hoe je gelukkig kunt zijn met een lichaam dat niet meewerkt.
Je mag beginnen met kleine dingen. Met onderzoeken wat voor jou belangrijk is, wat je nodig hebt en wat er binnen jouw mogelijkheden wél kan.
Misschien begint dat met een middag waarop je iets doet waar je plezier aan beleeft. Misschien met een gesprek waarin je aangeeft wat je nodig hebt. Of misschien juist met het toestaan van verdriet, zonder dat je daar meteen iets aan hoeft te veranderen.
Goed leven hoeft niet pas te beginnen als je gezondheid beter wordt.
Het mag vandaag al een beetje beginnen.
Een vraag om zelf eens over na te denken
Als je jouw leven 10% meer zou kunnen accepteren zoals het nu is, wat zou je dan deze week anders doen?

Gratis Werkblad: Maak acceptatie kleiner (10% regel)
Om je op weg te helpen, heb ik een gratis werkblad gemaakt met instructies en een fijne schrijfopdracht. Zo kun je in je eigen tempo ontdekken wat acceptatie voor jou kan betekenen (weet je nog dat ik zei dat dit voor iedereen anders is? )
Stuur me hier bij contact een berichtje of stuur een berichtje naar info@chronischgeluk.com met de tekst 'Werkblad Acceptatie' (of iets wat daarop lijkt) vóór dinsdagochtend 17 november 2026 om 10:00 uur.
Dan stuur ik jou op dinsdag 17 november heel graag het gratis werkblad toe. En laat me vooral weten wat je inzichten zijn :)




Opmerkingen