Waarom woorden soms zo moeilijk zijn, en toch zó belangrijk!

“Ik ben zo moe van het uitleggen.”

Het is een zin die ik in mijn werk als psycholoog vaak hoor van mensen die leven met chronische klachten.

Uitleggen waarom je moe bent.

Waarom iets vandaag niet lukt.

Waarom je soms moet afzeggen.

Waarom je er misschien wel “goed uitziet”, maar je je van binnen helemaal niet zo voelt.

En soms ook uitleggen waarom een goedbedoeld advies nu even niet is wat je nodig hebt.

Veel mensen met chronische klachten herkennen dit: het gevoel dat je je steeds opnieuw moet verantwoorden voor iets waar je zelf ook niet om hebt gevraagd.

(En oké ik ben een gevoelig mens, maar) Eerlijk gezegd raakt dat mij elke keer weer.

Niet alleen omdat het pijnlijk kan zijn om je niet begrepen te voelen. Maar ook omdat ik in mijn werk zie hoeveel energie het kost om jezelf steeds opnieuw uit te leggen.

Aan vrienden.

Aan familie.

Op je werk.

Soms zelfs aan hulpverleners.

Wanneer werelden uit elkaar lijken te liggen

Een van de moeilijkste dingen bij chronische klachten is dat de wereld van degene die ziek is, vaak heel anders is dan die van de mensen eromheen.

Voor iemand met klachten kan een dag bestaan uit:

• energie verdelen

• signalen van het lichaam in de gaten houden

• keuzes maken over wat wel en niet lukt

• omgaan met pijn, vermoeidheid of beperkingen

Voor iemand zonder klachten is dat vaak nauwelijks voor te stellen.

Dat is niet omdat mensen niet willen begrijpen. Maar omdat hun referentiekader simpelweg anders is.

In de psychologie noemen we dit ook wel een empathiekloof: het verschil tussen wat iemand ervaart en wat een ander zich kan voorstellen. Die kloof kan ervoor zorgen dat communicatie soms stroef verloopt. Dat opmerkingen die goed bedoeld zijn, toch pijnlijk kunnen binnenkomen. Of dat iemand met klachten zich steeds meer terugtrekt, omdat het simpelweg te vermoeiend wordt om het steeds uit te leggen.

Waarom begrepen worden zo belangrijk is

Goede communicatie gaat niet alleen over informatie uitwisselen.

Het gaat over erkenning, verbinding en veiligheid.

Uit psychologisch onderzoek weten we dat wanneer mensen zich gehoord en begrepen voelen:

• stress vermindert

• gevoelens van eenzaamheid afnemen

• en het makkelijker wordt om met moeilijke situaties om te gaan

Bij chronische klachten kan dat zelfs invloed hebben op hoe iemand zijn of haar klachten ervaart. Niet omdat begrip een ziekte geneest, maar omdat sociale steun een belangrijke beschermende factor is voor ons welzijn.

Andersom kan het gevoel niet begrepen te worden juist leiden tot:

• meer stress

• meer afstand in relaties

• en soms zelfs verergering van klachten

Wist je dat er onderzoeken zijn die zeggen dat gevoelens van eenzaamheid zorgen voor een verlaagd immuunsysteem?

Communicatie speelt dus een veel grotere rol dan we misschien soms denken.

Maar eerlijk is eerlijk: communiceren is niet altijd makkelijk

Want hoe leg je uit wat er in je lichaam gebeurt als je het zelf soms ook niet precies begrijpt?

Hoe vertel je dat je graag mee zou willen doen, maar dat het vandaag gewoon niet lukt?

En hoe blijf je in verbinding met iemand die jouw ervaring simpelweg niet kan voelen?

In de praktijk zie ik vaak dat mensen met chronische klachten zich gaan aanpassen.

Ze zeggen minder.

Leggen minder uit.

Of proberen hun klachten te bagatelliseren, omdat ze niemand tot last willen zijn.

Maar juist daardoor kan de afstand soms groter worden.

Niet omdat mensen elkaar niet willen begrijpen, maar omdat de woorden ontbreken.

Daarom maakte ik een kleine gids

De afgelopen tijd merkte ik hoe vaak dit onderwerp terugkomt in gesprekken met cliënten. In mijn privé leven, in mijn werkleven, en ook daarbuiten. Gewoon, in de maatschappij, in het alledaagse.

Daarom besloot ik iets te maken dat hierbij kan helpen.

Een praktische gids voor mensen met chronische klachten én hun naasten:

“Chronisch ziek, samen verder.”

Het is een kleine, toegankelijke folder waarin ik woorden probeer te geven aan dingen die vaak lastig uit te leggen zijn.

In de gids vind je onder andere:

• herkenning voor mensen met chronische klachten

• uitleg die ook voor naasten begrijpelijk is

• tips voor communicatie

• manieren om elkaar beter te blijven vinden, ook als het ingewikkeld wordt

Niet als perfecte oplossing. Maar als een hulpmiddel dat gesprekken wat zachter en makkelijker kan maken.

Je kunt de folder gratis aanvragen door te mailen naar; info@chronischgeluk.com

Voel je ook vrij om hem te delen met iemand die hem misschien kan gebruiken.

Met een partner.

Een vriend of vriendin.

Een collega.

Of een familielid.

Een hulpverlener, arts of fysiotherapeut.

Of een online groep of community.

Alles is oké en soms kan één stukje herkenning al helpen om een gesprek te openen.

Nog een klein stukje 'Evelien-advies'

Communicatie – en eigenlijk ook gewoon mens zijn – vraagt oefening, mildheid en geduld.

Je hoeft jezelf niet voortdurend te verdedigen. Je hoeft niet alles perfect uit te leggen. En je hoeft ook niet iedereen te overtuigen.

Soms is het genoeg om te zeggen: "Vandaag lukt het even niet."

Soms helpt het om te benoemen wat niet helpt.

En soms… kan een klein gebaar van begrip al meer betekenen dan honderd woorden.

Als we elkaar iets meer proberen te begrijpen, wordt het leven met chronische klachten misschien niet ineens makkelijk.

Maar het kan het wel een stukje lichter maken.

En daar draag ik met liefde mijn steentje aan bij.

En ik hoop dat de folder dit ook mag doen. Voor jou. Voor de mensen om je heen.

Ik gun je toe dat deze gids je communicatie wat makkelijk maakt, je begrip met anderen wat meer, en je verbinding nog wat dieper.

Heel veel liefs,

van mij.💛